AB Komisyonu 16 Nisan 2025‘te ESPR (Regulation EU 2024/1781)‘in ilk Working Plan’ını onayladı. 2025-2030 döneminde delegated act’ler ile düzenlenecek ürün gruplarını ve takvimi belirleyen bu plan, AB pazarına ihracat yapan Türk üreticileri için kritik önem taşır.
Working Plan Nedir?
ESPR çerçeve mevzuatıdır — kendi başına spesifik ürün gerekliliklerini belirlemez. Her ürün grubu için delegated act çıkarılması gerekir. Working Plan, hangi ürünlerin hangi sırayla bu delegated act’lerle düzenleneceğini ve takvimini belirler.
Working Plan 2025-2030, Komisyonun ilk beş yıllık planıdır. 2028 Mid-term Review‘da liste güncellenecek; yeni ürünler eklenebilir, takvim revize edilebilir.
Öncelik Ürünleri — Nihai Ürünler
| Ürün Grubu | Delegated Act Adoption | Yürürlük (tahmini) | DPP Zorunlu |
|---|---|---|---|
| Demir-çelik | 2026 | 2027 | ✅ Evet |
| Alüminyum | 2027 | 2028 | ✅ Evet |
| Hazır giyim (tekstil — apparel) | Ocak 2026 yayımlandı | Temmuz 2027 | ✅ Evet |
| Lastik (tyres) | 2027 | 2028 | ✅ Evet |
| Mobilya | 2028 | 2029 | ✅ Evet |
| Mattress (yataklar) | 2029 | 2030 | ✅ Evet |
Yatay Düzenlemeler (Horizontal)
Ürün-bazlı kuralların yanında, tüm sektörleri kapsayan yatay düzenlemeler:
| Konu | Adoption Hedefi | Yürürlük (tahmini) |
|---|---|---|
| Tamir edilebilirlik skoru (repairability score) | 2027 | 2028 |
| Geri dönüştürülmüş içerik (recycled content) | 2029 | 2030 |
| Elektrikli/elektronik aletlerin geri dönüştürülebilirliği (EEE recyclability) | 2029 | 2030 |
| Unsold consumer goods imha yasağı (apparel/footwear) | 19 Temmuz 2026 (büyük işletmeler) | 2030 (orta ölçekli) |
Ürün Grupları — Detaylı Açıklamalar
1. Demir-Çelik (2026)
ESPR’in ilk delegated act’i demir-çelik için çıkarılacak (2026 hedef). Bu önemli çünkü demir-çelik AB’nin en yoğun karbon ayak izli sanayilerinden biridir.
Beklenen gereksinimler:
- Karbon ayak izi şeffaflığı (kg CO2eq/ton)
- Geri dönüştürülmüş hammadde oranı
- Embodied energy raporlama
- End-of-life recyclability göstergesi
- DPP zorunlu (ürün başına)
Türk demir-çelik üreticisi için: Türkiye AB’nin en büyük demir-çelik tedarikçilerinden biri. Erdemir, İsdemir, Çolakoğlu, Habaş gibi büyük üreticiler için kritik. Karbon ayak izi hesaplama ve geri dönüşüm verisi şimdiden hazırlanmalı.
2. Hazır Giyim (Tekstil — 2027)
ESPR’in Working Plan’da 1 numaralı önceliği hazır giyimdir (apparel). Komisyon ilk DPP delegated act’ini hazır giyim için Ocak 2026‘da yayımladı. Yürürlük tarihi: Temmuz 2027.
Beklenen gereksinimler:
- Materyal kompozisyonu (her elyaf %)
- Geri dönüştürülmüş elyaf oranı
- Üretim yeri + sosyal şartlar
- Bakım talimatları (yıkama, kurutma)
- Tamir edilebilirlik (örn. düğme/zip yedek)
- End-of-life: geri dönüşüm rotası
- Mikroplastik salımı (sentetik elyaflar için)
- DPP zorunlu
Türk hazır giyim üreticisi için: Türkiye AB’nin en büyük tekstil tedarikçilerinden biri (ihracat ~10 milyar EUR). LC Waikiki, Mavi, DeFacto, Damat, Hugo Boss üretim merkezi vb. için DPP hazırlığı acil. Ayrıca tekstil sektörü “unsold consumer goods imha yasağı”nın 19 Temmuz 2026 tarihli ilk kapsam ürünüdür — bu çok yakın.
3. Alüminyum (2027)
Demir-çelik gibi enerji-yoğun ara ürün. Karbon ayak izi şeffaflığı, geri dönüştürülmüş içerik, end-of-life recyclability odaklı gereksinimler beklenir.
Türk alüminyum üreticisi için: Asaş, Eti Alüminyum, Aluminyum Sanayi gibi üreticiler için karbon ayak izi raporlama altyapısı önceliklidir.
4. Lastik / Tyres (2027)
Lastik için iki katmanlı dönem olacak:
- Mevcut 2009/125 lot kuralı ESPR delegated act 2027’de yürürlüğe girene kadar geçerli
- Mevcut Energy Labelling EU 2020/740 ile rolling resistance + yaş tutuş + gürültü etiket bilgisi (devam eder)
- ESPR DPP — yeni içerik (geri dönüştürülmüş kauçuk, dayanıklılık, kullanım sonrası geri dönüşüm)
5. Mobilya (2028)
Komisyon mobilya için preparatory study’leri Working Plan kapsamında başlattı. Adoption 2028, yürürlük 2029 beklenir.
Beklenen gereksinimler:
- Ahşap kaynak şeffaflığı (FSC / PEFC sertifikasyon link)
- Materyal kompozisyonu (ahşap, metal, plastik %)
- Demonte edilebilirlik (modular tasarım)
- Tamir / yedek parça garantisi
- DPP zorunlu
6. Mattress (2029)
Yataklar ESPR Working Plan’ın son önceliği (2029 adoption hedef). Mattress sektörü için end-of-life zorluğu önde (büyük boyut, kompleks malzeme karışımı).
Beklenen gereksinimler:
- Materyal kompozisyonu + yangın geciktirici beyanı
- Dayanıklılık (yıl olarak)
- Geri dönüştürülmüş içerik
- End-of-life seçenekleri
- DPP zorunlu
Working Plan’da YER ALMAYAN Ürünler — 2028 Mid-term Review’a Erteleniyor
Bazı önemli ürünler ilk Working Plan’a girmedi. Bunlar 2028 mid-term review’da yeniden değerlendirilecek:
- Footwear (ayakkabı)
- Detergent (deterjan)
- Paint (boya)
- Lubricant (yağlayıcı)
- Chemical products (kimyasal ürünler)
Bu ürün gruplarının üreticileri için 2028-2030 hazırlık süresi vardır. Yine de 2028 review’unun ardından adoption + yürürlük 2030+ olacaktır.
Eski 2009/125 Lot Geçişi ile Koordinasyon
ESPR Working Plan ürünleri için yeni delegated act’ler çıkana kadar, eski 2009/125 lot regülasyonları geçerli kalır. Bazı önemli geçiş tarihleri:
| Eski Lot | Eski Kural Geçerlilik Sonu | Yeni ESPR Delegated Act |
|---|---|---|
| Bilgisayar, elektrik süpürgesi, havalandırma, motor, pompa, fan, sirkülatör, transformatör, lamba LED | 31 Aralık 2026 | Kapsam dışı veya ileri tarihte |
| Çamaşır makinesi, çamaşır kurutma, televizyon, monitör, bulaşık makinesi | 31 Aralık 2030 | 2028+ delegated act |
| Lastik (Energy Labelling 2020/740) | Devam eder | 2027 ESPR delegated act |
Türk Üreticisi için Stratejik Yaklaşım
2026 Hazırlık Penceresi
- Demir-çelik üreticileri: karbon ayak izi raporlama altyapısı kurmalı
- Tekstil üreticileri: 19 Temmuz 2026 imha yasağı için sıfır-iade rotası planlaması + DPP hazırlık
- Diğer üreticiler: Sektör mahkeme delegated act takip pipeline’ı kur
2027 Hazırlık Penceresi
- Hazır giyim DPP zorunluluğu yürürlüğe girer (Temmuz 2027)
- Lastik + alüminyum delegated act’leri çıkar
- Tamir edilebilirlik yatay düzenlemesi adopt edilir
2028-2030 Hazırlık Penceresi
- Mobilya + mattress sektörü için detaylı LCA + DPP altyapısı
- Yatay düzenlemeler (recycled content, EEE recyclability) yürürlük
- 2028 mid-term review — yeni ürünler eklenebilir (footwear, detergent vb.)
Eu-Ecodesign Working Plan Hizmetleri
- Sektör-bazlı kapsam analizi — Ürününüzün hangi delegated act takvimine girdiği
- Delegated act takip pipeline — Sektörünüze özel mevzuat alarmı
- Karbon ayak izi raporlaması — Demir-çelik, alüminyum, tekstil odaklı
- DPP veri yönetimi — 2026-2030 rollout takvimine göre hazırlık
- Tekstil sektörü özel paket — 19 Temmuz 2026 imha yasağı + Temmuz 2027 DPP hazırlık
ESPR Detaylı Sayfa | DPP Detaylı Sayfa
İletişim
Sektörünüzün ESPR Working Plan takvimi ve hazırlık ihtiyaçları için detaylı bilgi almak için bize ulaşın.
+90 850 302 24 13 | +90 531 883 66 99
Karbon ayak izi raporlaması için cedanismani.com sayfamızı da ziyaret edebilirsiniz.